کیفیت صنایع دستی

اهمیت کیفیت صنایع دستی

اگر هنرمند در تولید #صنایع دستی به کمیت بیش از کیفیت توجه کند، باعث زوال هنر خود می شود که امروزه یکی از مشکلات صنایع دستی است و متأسفانه می توان حجم زیادی از آثار بی کیفیت را در بازارهایی که محل گردشگری است، مشاهده کرد.

اگر محصولی دارای کیفیت بالایی باشد بعد از گذشت زمان، نه تنها کهنه نمی شود بلکه روز به روز بر ارزش آن افزوده می شود که این خود مصرف کننده را متقاعد به خرید بیشتر صنایع دستی خصوصاً از نوع باکیفیت آن می کند. زیرا نه تنها او سال ها از یک کالا استفاده می کند بلکه هر موقع اراده کند می تواند آن را با قیمتی بهتر به فروش برساند.

یکی دیگر از معضلاتی که صنایع دستی با آن دست به گریبان است، وجود مواد اولیه نامرغوب و کیفیت پایین زیرساخت های یک محصول است که باعث افت کیفیت آثار هنری می شود. پس با شناسایی مواد اولیه بومی و راهکارهایی برای افزایش کیفیت آنها در جهت استفاده در صنایع دستی، می توان باعث بهبود اوضاع آثار هنری شد.

ضرورت تغییر نگرش به مقوله کیفیت صناایع دستی

فعالان حوزه صنایع دستی برای رقابت و حضور در بازارهای جهانی باید توجه ویژه ای به طراحی و کیفیت استاندارد بسته بندی محصولات خود داشته باشند.حضور در بخش صادرات صنایع دستی ملزومات خاص خود را می طلبد که مهم ترین رکن آن داشتن کیفیت مناسب محصولات صنایع دستی است. چنانچه رکن اصلی کیفیت در محصولات هنری رعایت نشود برنامه ریزی برای سایر ارکان بی نتیجه خواهد بود.اگر چه بیشتر آثار تولید شده در کشور دارای کیفیت نسبتا قابل قبولی می باشد اما داشتن نگرشی عمومی و سازمان یافته به تولیدات صنایع دستی ضمن تاثیر آن بر ارزش افزوده و ارتقاء تبلیغ بصری اثر هنری که معرف فرهنگ و هنر یک سرزمین است می تواند هنرمندان را صاحب آثار فاخر و منحصر به فرد بکند.

در این زمینه آنچه مهم است لزوم همگرایی دولت و فعالان صنایع دستی در راستای نظارت بر تولید و عرضه با کیفیت صنایع دستی در کشور است . از ملزومات این امر مدیریت بر مواد اولیه با کیفیت و آموزش سینه به سینه و شاگرد پروری از سوی استادان پیشکسوت است. این مقوله ایجاد بنیانی را که بتواند هنرمند را از همه جهت مورد حمایت قرار دهد را ضروری می نماید. هنرمند با ید بتواند بدون دغدغه به هنرش بیاندیشد و برای ارتقا ئ آن کوشش کند سازمان ها و نهاد های دولتی نیز با حمایت اثربخش از هنرمند را را برای ترویج و گسترش صنایع دستی هموار کنند. تشکیل دبیرخانه مستقل مبارزه با قاچاق کالا در حوزه صنایع دستی و همچنین مبارزه با آثار بی کیفیت صنایع دستی در حوزه عرضه صنایع دستی به نظر راه کاری درست است.
در زمینه چگونگی مبارزه با قاچاق کالا و کالاهای بی کیفیت در حوزه صنایع دستی، جعفر جعفر صالحی معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان در نشست کمیته توسعه صنایع دستی و هنرهای سنتی اصفهان گفت: با توجه به لزوم نظارت هر چه بیشتر بر فرآیند تولید در صنایع دستی در راستای ارایه خدمات بهتر به مشتری و گردشگران، دبیرخانه مبارزه با قاچاق کالا با حضور نمایندگان: معاونت صنایع دستی، یگان حفاظت اداره کل، اتحادیه صنایع دستی و بازرسی اصناف استان ایجاد شد. او تاکید کرد: از جمله وظایف این کمیته: کشف کالا، تشکیل پرونده و جمع آوری کالاهای بی کیفیت در حوزه عرضه صنایع دستی در پهنه استان اصفهان است. جعفر صالحی به سایر وظایف این کمیته اشاره کرد و گفت: از دیگر وظایف این کمیته همکاری و نظارت به منظور تهیه مواد اولیه در حوزه کلیه فلزات گرانبها جهت هنرمندان و تولید کنندگان صنایع دستی است.
در این راستا می خواهیم شما را با شرح وظایف معاونت صنایع دستی و هنرهای سنتی وزارت میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی آشنا کنیم

شرح وظایف

برنامه ریزی، تنظیم راهبردها، سیاست ها، خط و مشی ها و ضوابط به منظور توسعه كمی و بهبود كیفی صنایع دستی كشور برنامه ریزی در جهت حمایت از توسعه كمی و كیفی محصولات صنایع دستی و هنرهای سنتی و بویژه در حوزه صادرات برنامه ریزی و نظارت به منظور ترویج صنایع دستی و هنرهای سنتی و ایجاد تحول در طرح ها و تولید و عرضه محصولات با حفظ اصالت ملی و موارد مصرف آنها به ویژه در معماری و شهر سازی برنامه ریزی در جهت تدوین استاندارد های لازم برای مواد اولیه و روش های تولید و صدور گواهینامه های درجه كیفیت صنایع دستی و هنرهای سنتی با همكاری م zwjوسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران برنامه ریزی در جهت حفظ حقوق هنرمندان صنایع دستی و حمایت از مالكیت معنوی و فكری آنها با همكاری مراجع ذیربط هماهنگی در جهت جلب مشاركت مردم و بخش خصوصی و دولتی در جهت سرمایه گذاری داخلی و خارجی در تولید و بازاریابی صنایع دستی با واحدهای ذیربط انجام مطالعات لازم در خصوص چگونگی گسترش و حضور مؤثر در بازارهای جهانی به منظور افزایش سهم ایران در بازار جهانی بررسی و تعیین خط مشی های لازم در جهت تحقیق و پژوهش در خصوص هنرهای سنتی و صنایع دستی بررسی در خصوص عضویت در سازمان ها، مجامع و مراكز بین المللی صنایع دستی و هنرهای سنتی و برنامه ریزی در خصوص حضور مؤثر در اینگونه مجامع تهیه ضوابط، مقررات، آئین نامه ها، و نظام نامه های هدایتی و حمایتی هنرهای سنتی و صنایع دستی برنامه ریزی در جهت حمایت از هنرمندان و صنعتگران صنایع دستی كشور هماهنگی با مراجع ذیربط در خصوص اعطای درجه هنری به هنرمندان صنایع دستی و هنرهای سنتی كشور در چارچوب قوانین و مقررات تبادل ارتباط و مبادلات علمی، فرهنگی و فنی با دانشگاه ها، مؤسسات و نهادهای مرتبط با صنایع دستی در سطح ملی و بین المللی برنامه ریزی برای ایجاد پایگاه های اطلاع رسانی به منظور معرفی صنایع دستی در سطح ملی و بین المللی نظارت بر كارگاه های تولیدی و آموزشی صنایع دستی كشور برنامه ریزی برای ایجاد مراكز اسناد و مدارك صنایع دستی و هنرهای سنتی صدور مجوز فعالیت شركتها و موسسات فعال در زمینه صنایع دستی و هنرهای سنتی و نظارت بر نحوه فعالیت آنها صدور كارت صناعت، پروانه تولید، گواهی پایان دوره آموزشی، جواز تأسیس كارگاه ها و مجتمع های تولیدی و آموزشی و كارت مربیگری صنایع دستی و هنرهای سنتی با هماهنگی مراجع ذی ربط و انجام حمایت های لازم
هنرمندان بر اساس موارد فوق می توانند به ادارات مربوطه در جهت در خواست و صدور گواهی نامه های مربوطه اقدام نمایند.

تعریف نشان ملی مرغوبیت صنایع دستی و تاریخچه :

معاونت صنایع دستی و هنر های سنتی باتوجه به معیار های ارایه شده از سوی شورای جهانی صنایع دستی و باعنایت به مشارکت در برنامه های نشان کیفیت یونسکو در صنایع دستی(مهر اصالت) از سال ۱۳۸۶ برنامه ای را تحت عنوان نشان ملی مرغوبیت صنایع دستی پایه ریزی و دنبال می کند.

روند برگزاری:

داوری نشان ملی مرغوبیت صنایع دستی هر دوسال یک مرتبه برگزار میگردد. متقاضیان ابتدا با تکمیل فرم تقاضانامه و ارایه به معاونت صنایع دستی استان محل فعالیت ، درخواست خود را ثبت مینمایند .پس از تایید کارشناسان استانی و برگزاری داوری ابتدایی در محل استان ، آثار منتخب جهت شرکت در ارزیابی نهایی آثار ، به معاونت صنایع دستی کشور ارسال و توسط داوران ، باتوجه به معیارهای اعلام شده ،مورد ارزیابی و امتیاز دهی قرار گرفته و آثار دارای شرایط موفق به دریافت نشان می گردند.

اهداف برگزاری :

🔹ترویج نوآوری
🔹ارائه خدمات آموزشی
🔹ایجاد استانداردهای دقیق
🔹ایجاد زمینه های لازم جهت پایداری
🔹ایجاد رقابت سالم میان هنرمندان صنایع دستی کشور
🔹ایجاد انگیزه مناسب جهت بروز استعداد ، نوآوری و خلاقیت در تولید صنایع دستی
🔹کمک به بازار یابی صنایع دستی
🔹تسهیل در شناسایی و معرفی آثار برگزیده جهت شرکت در برنامه داوری نشان بین المللی مرغوب صنایع دستی
🔹کاربردی نمودن آثار با حمایت از خلاقیت فردی و ابتکار در طراحی تولیدات صنایع دستی

پیش شرط های لازم نشان ملی مرغوبیت صنایع دستی:

🔹سازگاری با محیط زیست و احترام به ارزش های محیط زیست در بکارگیری مواد بکار رفته در محصول و تکنیک های مورد استفاده
🔹رعایت عدالت و حقوق اجتماعی و همچنین رعایت حق عوامل تولید ، حقوق مصرف کننده و قوانین کار

شرایط و معیار های داوری :

۱ مرغوبیت:

مرغوبیت یک محصول صنایع دستی بستگی به عوامل گوناگونی از جمله موارد زیر دارد:
✅ استفاده از مواد اولیه طبیعی و با کیفیت در ساخت اثر
✅ استفاده صحیح و مطلوب از تکنیک های موجود
✅ پرداخت مناسب و مطلوب محصول
✅ تناسب مواد بکار گرفته شده در ساخت محصول با کاربرد مورد انتظار و

۲-اصالت :

در بخش اصالت، طراحی بر اساس معیار های هنرهای سنتی ایرانی برای محصول و عدم استفاده از طرح های غیر ایرانی مورد نظر است.
محصول باید دارای نشانه هایی از هویت فرهنگی و ارزش های زیبایی شناسانی ایرانی و معرف محل تولید خود باشد.

۳- نوآوری :

نوآوری در ترکیب خلاقانه و تاثیر گذار مهارت های سنتی ، در مواد بکار رفته، در فرم و طراحی و نقوش محصولات.

۴- قابلیت بازاریابی و عرضه دربازار (سفارش پذیری) :

قابلیت ارایه محصول در بازار های داخلی و خارجی، تعادل معقول بین کیفیت و قیمت محصول، دارای بسته بندی مناسب بودن و سفارش پذیری محصول ارایه شده.
استفاده ایمن و مطمعن خریداران و پایداری و ماندگاری محصول مورد نظر می باشد

مقررات برنامه :

گواهی نشان ملی مرغوبیت صنایع دستی هر اثر تولیدی برای دو سال از تاریخ صدور گواهی دارای اعتبار میباشد.
گواهی های صادر شده در سه رتبه خوب، متوسط و عالی بر حسب امتیاز اثرطبقه بندی میشوند. هر یک از سه رتبه با رنگی مخصوص درمهر گواهی صادر شده به شرح ذیل میباشد.
رنگ فیروزهای مهر مرغوبیت امتیاز بین ۵/۳ تا۴
رنگ سبز مهر مرغوبیت امتیاز ۴ به بالا تا۵/۴
رنگ آبی تیره مهر مرغوبیت امتیاز ۵/۴ به بالا تا۵
هر هنرمند صرفاً مجاز به ارائه ۲ اثر در برنامه نشان ملی مرغوبیت صنایع دستی در سال ۹۸ می باشد.
چنانچه هنرمندان متقاضی شرکت در این برنامه به صورت گروهی به امر تولید صنایع دستی اشتغال دارند، تعداد افراد گروه نباید بیش از ۳ نفر باشد. بدیهی است در صورت اخذ نشان، گواهی به صورت مشترک برای گروه صادر خواهد شد.

سایر قوانین :

نشان ملی مرغوبیت صنایع دستی تنها برای یك محصول یا سری تولید همان محصول معتبر بوده، نمی توان از اعتبار این نشان در معرفی سایر محصولات تولیدی آن کارگاه یا هنرمند استفاده كرد.
تکثیر نامحدود این گواهی نامه در راستای اهداف تبلیغاتی محصول مورد نظرمنعی ندارد.
محصولات دریافت کننده نشان ملی در صورت تمایل جهت شرکت در برنامه داوری نشان بین المللی مرغوبیت صنایع دستی، نزد صاحب محصول نگهداری یا حفظ خواهد شد. ویا در صورت توافق صاحب اثر و معاونت استان، اثر منتخب در استان نگهداری میشود.

دیگر نکات لازم:

تبصره: محصولاتی که موفق به دریافت نشان نشده اند، ظرف مدت حداکثر تا دوماه از تاریخ اتمام داوری ملی به اتمام میرسد به متقاضی مسترد می شوند.
چنانچه متقاضی شخصاً در امر تولید فعالیتی نداشته باشد موظف است گواهی نامه و سایر اطلاعات برنامه را با طراح و استادکار به اشتراک بگذارد.
تمامی حقوق انحصاری، و سایر امتیازات تولید محصول دارای نشان ملی، به دارنده نشان واگذار خواهد شد.
آثاری که در ذیل هنرهای مستظرفه قرار دارند مانند نگارگری، گل و مرغ، تذهیب، تشعیر، خوشنویسی و طراحی سنتی چنانچه واجد شرایط کاربرد و تولید به صورت انبوه و نیمه انبوه نباشند و صرفاً به صورت اشیاء تزئینی ارائه شوند از راه یافتن به مسابقه حذف خواهند شد.
پذیرش سازهای سنتی دست ساز در صورتی که دارای ویژگی هنری در ساخت و تزئین ساز باشد بلامانع است در غیر این صورت از پذیرفتن ساز صرفاً به لحاظ کاربرد (صوت ) بدون هیچگونه ویژگی در نقش و فرم خود داری خواهد شد.