معرفی صنایع دستی استانها

معرفی کلی صنایع دستی استان های کشور
كهكیلویه و یویراىمد :

تولید دست یافت هاى مختلف در یین عشایر كهگیلویه و یویراىمد از دیریاز رواج
دارد و وجود مواد اولیه مورد نیاز از جمله انوا پشت، زمینه مناس ى یراى تهیه انوا دست یافت ها فراهت
ساخته است.
یافت صنایع دستى در كهگیلویه و یویراىمد متنو است و مى توان آن را یه یافته هاى دارى نكیر قالى،
جانمازى، پشتى، خورجین، یافت هاى یدون گره نكیر گلیت و یافت هاى میلى نكیر جورا ، دستكش و
سوزن دوزى تقایت كرد.
در صنایع دستى كهگیلویه و یویراىمد از رنگ ارغوانى یه وفور یهره گرفته مى شود، سایر رنگ هاى مورد
استفاده ع ارب اند از نیل، اسپرن، زعفران، پوست یلوط، پوست خارجى گردوى تازه، گل انار و...
سیستان و بلوچستان :

در سیستان و بلوچستان یه ویژه در سیستان ییشترین شمار شاغلین به صنایع دستى
در رشته گلیم، قالیچه، قالى و پشتى فعالیت مى كنند و درحال ىاضر دربلوچستان صنایع دستى مانند قالى
بافى، خورجین بافى، سوزن بافى، سكه و دگمه دوزى، پریوار دوزى، سیاه دوزى، ساخت ظروف سفالین و
زینت آلات یین خانواده ها معمول است. یكى از رشته هاى قابل توسعه صنایع دستى استان كه به علت وفور
مواد اولیه حائز اهمیت است، تهیه پارچه هاى دست بافت از كرک و پشم شتر است. پارچه هاى مزبور مى
تواند بازار مناسبی در داخل و خارج كشور داشته یاشد. پشتى بافى، سوزن دوزى، چادربافى، خامه دوزى،
حصیر بافی، اشیاى تزیینى و سفال سازى اهم صنایع دستى این استان هستند.
ماسوله :

صنایع دستى در این منطقه به انواع فلزى و غیرفلزى تقسیم مى شود. صنایع فلزى در ماسوله
داراى سایقه تاریخى زیاد است و چون منایع اولیه این صنایع در اطراف ماسوله و مخصوصا در منطقه گورن
استخراج مى شود ، استادان وصنعتگران انواع لوازم مورد نیاز آهنگرى و كشاورزى و ادوات جنگى از جمله
گلوله هاى توپ و تفنگ هاى بسیار زیبا با نقوش و نوشته هاى برجسته بر بدنه تفنگ و شمشیرهاى
بسیار زیبا با كنده كارى و استحكام زیاد مى ساختند.
چاقو سازى نیز در ماسوله رواج فراوانى دارد و انواع آن در این منطقه ساخته مى شود، صنایع غیرفلزى نیز به
خاطر وجود مواد اولیه فراوان مثل پشم، چرم، پوست، چوب و غیره رونق فراوان دارد و پنجه هاى هنرمند
مردان و زنان ماسوله اى این مواد خام را یه شكل زیبا و قابل استفاده درمى آورند.
از مهمترین فرآورده هاى این صنایع چاروق دوزى، گیوه و چموش دوزى، ساخت ایزار و یراق اسب و ساخت
انواع درهاى مشجر و پنجره، میز و صندلى، تهیه جورا بهاى پشمى، عروسك، دمپایى چویى، روفرشى و
غیره است.
گیلان:

صنایع دستى و سوغاب مشهور استان گیلان، چوبكارى، چادرشب بافى، زیلو، جاجیم، گلیم، دست
بافت هاى ایریشمى، پشمى و نخى، بامبو بافى، سفالگرى، كوزه گرى، نمدمالى، حصیربافی، سبدبافی،
مروارید بافى، قالى بافى، چموش دوزى، قال دوزى، نقاشى روى كدو قلیانى، كلوچه، بادام، چاىز برنماهى و
زیتون است.
تبریز:

ریس، نوقا، قراییه، لوذى، بادام، گردو، خشكبار، لبنیات، عسل و كوفته تبریزی، چلوکباب برگ
مخصوص، شیشلیك از غذاها و سوغاب لذیذ این منطقه است.
چرم، كفش دست دوز و دمپایى از فرآورده هاى چرمى است؛ ادویه جات، عرقیجات گیاهى، سفیدآ ب، قلمكارى
نقره، پارچه هاى دست بافت ایریشمى، گلیم، جاجیم، ورنى، سوزن دوزى و ظروف سفال از جمله سوغات و
صنایع دستى تبریز است.
قم:

در استان قم یه ویژه در مناطق روستایى آن تولید صنایع دستى متنوعى رواج دارد كه قالى
بافى، درودگرى، منبت کاری، سرامیك و آجرپزى از آن جمله است.
سوهان مهمترین سوغاتى استان قم است. مقدار زیادى از سوهان تولیدى قم به كشورهاى حوزه خلیج
فارس و مقدارى نیز یه شهرهاى تهران، اصفهان، شیراز، مشهد و تبریز صادر مى گردد.
مهر و تسبیح نیز از سوغاتى هاى معروف قم است. صنایع دستى سنگى مشتمل یر انواع ظروف سنگى،
گچى، سرامیك و اشیاى تزیینى، چینى و فرش ایریشمى و میوه هایى مانند انار و انجیر از دیگر سوغاتى
هاى قم است.
مركزى :

گیوه كشى معروف گیوه سنجان، كشمش، انگور، نان شیرینى، زولبیا، بامیه، قالى و قالیچه
ساروق از جمله سوغات و صنایع دستى منطقه اراک است.
صابون در آشتیان، گردو و سیر در تفرش، انار ساوه و گل و حلوا شكرى در محلات، از جمله سوغات و
صنایع دستى این استان هستند.
مشهد :

قالى بافى، ابریشم كشى، شعربافى، نمد بافى، پوستین دوزى، سنگ تراشى، قلم زنى روى سنگ،
فیروزه تراشى، سفالگرى وحصیر بافى از جمله صنایع دستى مشهد محسوب مى شوند.
انواع دیگر تولیدات دستى شامل چارق، گیوه، فرآورده هاى چویى و فلزى و نقاشى روى چرم است.
اصفهان :

قالى بافى، نقره سازى، قلم زنى، خاتم سازى، كاشى سازى، قلمكارى، زرى بافى، قال دوزى،
گل دوزى، سكمه دوزى و ملیله دوزى، انواع رودوزى، نقاشى و منبتكارى از جمله صنایع دستى بینظیر
استان اصفهان هستند كه توسط استادكاران حرفه اى تولید مى شود.
مازندران :

صنایع دستى این استان شامل قالى بافى، ابریشم بافى، نمدمالى، گلیم، جاجیم بافى، چادرشب
بافى، چوخابافى، حصیر بافى و سفال سازى است. انواع مرکبات، مربا، ترشى، صیفى جات، نان برنجی ، انواع
كلوچه، كمپوب، ماهى و خاویار از جمله سوغاب مشهور استان مازندران هستند.
لرستان :

گلیم، جاجیم (ماشته)، روتختى، روفرشى، رومیزى، سجاده، گیوه زنانه، ورشو بروجرد، نمد،
مشبک چوب منبت، سرامیك الیگودرز، عسل، روغن حیوانى، شیرینى یروجردى و حلوا یروجردى از جمله
صنایع دستى و سوغاب این استان هستند.
كردستان :

قالى بافى در كردستان از رواج خاصى یرخوردار است؛ علاوه بر قالى بافى، صنایع دستى نیز در
كردستان تولید مى شود كه عبارتند از جاجیم، گلیم، سوزن دوزى، قلاب دوزى، پولك دوزى، منجوق
دوزى و سجاده کلاش (نوعی گیوه ) است.
خوزستان :

مهمترین صنایع دستى خوزستان، قالى بافى، قال دوزى، بافت انوا ع ملحفه، لنگ، چفیه،
مقنعه، جاجیم و گلیم است كه مراكز بافت این محصولات، شهرهاى شوشتر، دزفول و شادگان است. علاوه
یر این صنایع دستى فلزى نیز در این استان رایج است به عنوان نمونه در كارگاه هاى دزفول وسایل
چایخورى، سینى و منقل تهیه مى شود.
فارس :

ریسندگی، فلزكارى، خاتم كارى، قالى بافى، حصیر بافى، منبت كارى، كنده كارى ظروف،
سفالگرى، گیوه دوزى، نمدمالى، خراطى، چرم سازى، سنگ تراشى و شیشه گرى از صنایع دستى استان و
مهمترین محصولات صادراتى و سوغاتى منطقه، خرما، انجیر، آبلیمو، مسقطی، قالى، گلیم، گیوه، انواع ترشى
جات، عرقیجات، سفیدآب ، کیسه حمام، حنا لارستان، انجیر و زعفران استهبان؛ انار مهارلو؛ مسقطی
لارستان؛ سفیدآب ، صنایع دستى و گیوه استهبان، خرما و آبلیموى جهرم.
اردییل :

صنایع دستى در استان اردییل با همه نارسایى ها و بى توجهى هایى كه در طول سالیان گذشته
شاهد آن بوده، هنوز هم به صورت ناشناخته ولى زیبا، زینت بخش كانون هاى فرهنگى و مسکونى بسیاری
از كشورهاى جهان است. انواع فرش، مانند، شال، ورنى، گلیم، جاجیم، اشیاى سفالى، چوبى و فلزى
هنرمندانه همراه با نقش و نگارهاى زیبا در استان اردییل جان مى گیرد و هنر دستى و ارزشمند این منطقه
را به نمایش مى گذارند.
كرمان :

صنایع دستى شامل قالى دست بافت، شال بافى، پته دوزى، سرامیك، محصولات مسى، چادرشب
بافى، حصیربافى، نمد و گلیم ؛ سوغاتى مشهور پسته هاى رفسنجان، معجون، حنا، زیره، كلمپه، مسقطی
سیرجان، سوهان زرند، خرماى بم، بادام كوهى و گردوى بافت است.
همدان :

یرجسته ترین صنایع دستى این استان سفالگرى و سرامیك سازى است و علاوه بر صنعت
سفالگرى و سفال سازى، صنایع دیگرى مانند گلیم مافى، قالیبافی و دوخت لباس نیز دراستان وجود
دارد كه عمدتاً در میان عشایر مرسوم است.
قزوین :

صنایع دستى آن گلیم و جاجیم بافى، قالى بافى در روستاها و صنایع ظریف كارى چوبى مانند
قاشق سازى، شانه تراشى و منبت كارى است. سوغاتى قزوین، شیرینى نان برنجی، باقلوا، كشمش، دسته،
بادام و گردو است.
كرمانشاه :

استان كرمانشاه داراى صنایع دستى مهم و مشهورى چون گیوه بافى، پرده بافى، قلمزنى بر
روى مس یا استفاده از طرح هاى متنوع موج بافى و قالى بافى است. شیرینى هاى محلى استان، نان برنجی
و نان شكرى هستند.
تهران :

صنایع دستى استان تهران یا توجه به بافت اجتماعى و تنوع قومى ، و سه دسته شهرى، روستایى
و عشایرى تقسیم مى شود. عمده ترین صنایع دستى استان را قلمزنى روى مس و یرنج، خراطى و سبدبافی،
خاتمكارى و شیشه گرى، تراش و نقاشى روى شیشه، زیلو بافى، نقاشى چرم، قالى بافى، سفالگرى و چاپ
باتیك تشكیل مى دهد.
زنجان:

در زنجان صنایع دستى از رشد و شكوفایى چشمگیرى یرخوردارند، نمونه هاى بدیع آفریده هاى
دستان هنرمندان و متخصص برجسته زنجانی امروزه مایه سربلندى ومباهات موزه هاى بزرگ جهان
است.
چاقوسازى، فرش بافى، چاروق دوزى و ملیله كارى اهم صنایع دستى این استان هستند.
سمنان :

استان سمنان از مراكز قابل توجه صنایع دستى كشور است. در این استان انوا ع صنایع دستى نظیر
قالی بافى، گلیم بافى، نمد مالى، سرامیك و سفال سازى وجود دارد كه هر یك از آن ها سوغاتى گرانقدر براى
بازدید كنندگان استان محسوب مى شوند. گلیم بافى، قالى بافى، نمدمالى، چاپ قلمكارى، سفالگرى،
سرامیك و دست باف ها مهمترین صنایع دستى استان سمنان هستند

بوشهر:

توربافى، قالى بافى، گیوه بافى، گلیم بافى، نمدبافى، عبا بافى، كوزه گرى یا سفالگرى،حصیربافى،

(گیوه دوزى، كلاه حصیری، زنبیل، سبدبافی، تونیزه بافى، دولچه مشك و صنعت كشتى سازى (قایق سازى

صنایع دستى این استان هستند. معروف ترین سوغات استان بوشهر شامل خرما، مسقطی، ماهى و میگو

است.

هرمزگان:

خوس (خوص) دوزى كه بافتن با برگ درخت خرما است، گالیتون دوزى، سفالگرى، چادرشب

بافى، سوزن دوزى، ,سبد و حصیربافی ، قالى بافى و صنایع دستى دریایى از جمله صنایع دستى این استان

محسوب می شوند.

ارومیه:

مهمترین سوغات و صنایع دستى شهر ارومیه، صنایع چوبى، نقل، بیدمشك، لباسهای پشمى

دست باف، عسل، لبنیات و عرقیجات گیاهى است.