فنی حرفه ای

فنی حرفه ای

رشته تحصیلی هر فردی به طور مستقیم تعیین کننده کیفیت زندگی و کار او در آینده می باشد و انتخاب رشته اصولی و مناسب در دوران دبیرستان یکی از حساس ترین مراحل زندگی هر دانش آموزی می باشد که باید به آن توجه کافی داشت تا رشته ای را انتخاب کرد که به تحصیل در آن علاقمند بود و از لحاظ بازار کار نیز تضمین کننده شغل دانش آموز در آینده باشد.

دانش آموزان پایه نهم برای ورود به پایه دهم باید رشته تحصیلی خود را از بین 6 رشته اصلی ریاضی و فیزیک ، علوم تجربی ، علوم انسانی ، فنی حرفه ای ، کار و دانش و الهیات و معارف اسلامی انتخاب نمایند. موضوعی که در زمان انتخاب رشته مهم می باشد علاقه دانش آموز است ، در واقع رشته ای را انتخاب کند که واقعا به تحصیل در آن رشته علاقه داشته و صرفا به دلیل تحمیل نظر دیگران دست به انتخاب رشته نزند.

رشته ی فنی حرفه ای از رشته هایی است که اغلب دانش آموزان نگاه خوبی به این رشته ندارند و تصور می کنند این رشته فقط برای دانش آموزانی است که از لحاظ درسی ضعیف تر هستند در حالی که همه ی این تصورات به دلیل نداشتن اطلاعات کافی درباره این رشته می باشد که ما در این مطلب سعی کرده ایم توضیحاتی درباره رشته های فنی حرفه ای ارائه دهیم که پیشنهاد می کنیم حتما با دقت و تا انتها مطالعه شود.

width=275

رشته فنی حرفه ای شامل 4 زیر شاخه و بیش از 40 زیر رشته می باشد.

معرفی رشته های تحصیلی فنی حرفه ای

هنرستان های فنی حرفه ای از مدارس معتبر زیر نظر وزارت آموزش و پرورش می باشند و رشته های بسیار متنوعی را در شاخه فنی حرفه ای ارائه می دهند. هنرستان فنی حرفه ای سعی دارد به تربیت نیروی متخصص و فنی در رشته های تحصیلی مختلف بپردازد ، در هنرستان های فنی حرفه ای بیشتر دروس به صورت عملی و در کارگاه ها اجرا می شوند و تعداد کمتری از دروس به صورت نظری می باشند.

همچنین این مدارس به دلیل نیاز به کارگاه آموزشی برای ارائه دروس ، محیط آموزشی متفاوت تری نسبت به مدارس معمولی دارند. رشته فنی حرفه ای شامل 4 زیر گروه هنر ، مدیریت و خدمات ، صنعت و کشاورزی می باشد که هر کدام از این زیر گروه ها چندین زیر شاخه دارند که عبارتند از :

گروه هنر

گروه هنر شامل 13 زیر گروه است و بیشترین متقاضی را در بین 4 زیر شاخه دارا می باشد.

فتوگرافیک(Photographic), طراحی دوخت, #معماری داخلی(Interior Architecture), صنایع دستی#, انیمشین و پویا نمایی (Animation and Animation), تولید برنامه تلویزیونی, گرافیک, نقاشی ,نوازندگی ساز جهانی, نوازندگی ساز ایرانی, نمایش, سینما, نقشه کشی, معماری, طراحی, زبان بصری, مرمت آثارفرهنگی, موسیقی ,مبانی آهنگ سازی, پشتیبانی صحنه ,چاپ, دستی برخی از رشته های ذکر شده در همه ی مدارس ارائه نمی شوند و فقط بعضی از مدارس دارای این رشته ها هستند. رشته طراحی و دوخت فقط برای خانم ها و در هنرستان های دخترانه ارائه می شود.

گروه مدیریت و خدمات

این رشته در 3 گروه طبقه بندی می شود که شامل گروه بازرگانی و امور اداری ، گروه بهداشت و سلامت و گروه خدمات می باشد.

گروه خدمات

ناوبری ، حمل و نقل

گروه بازرگانی و امور اداری

حسابداری

گروه بهداشت و سلامت

تربیت کودک ، تربیت بدنی

در رشته کودکیاری ، اصول تربیتی خانواده و روش های صحیح و اصولی پرورش کودکان مطرح می شود و فقط در هنرستان های دخترانه این رشته ارائه می شود.

گروه صنعت

گروه صنعت از 5 زیر گروه تشکیل شده است که عبارتند از :

زیر گروه برق و رایانه

الکتروتکنیک الکترونیک شبکه و نرم افزار الکترونیک و مخابرات دریایی

زیر گروه تعمیر و نگهداری ماشین آلات دریایی

مکانیک موتورهای دریایی

زیر گروه مواد و فرآوری

سرامیک صنایع شیمیایی صنایع نساجی متالوژی معدن

زیر گروه مکانیک

مکاترونیک صنایع فلزی تاسیسات مکانیکی مکانیک خودرو ماشین ابزار صنایع چوب و مبلمان ابزار

زیر گروه معماری ساختمان

معماری

گروه کشاورزی

امور زراعی امور دامی امور باغی ماشین های کشاورزی صنایع غذایی

تحصیل در رشته های فنی حرفه ای مزایا و معایب خود را دارد که از معایب آن می توان به عدم وجود دانشگاه درجه یک تا مقطع ارشد اشاره کرد ، در واقع با انتخاب رشته های فنی حرفه ای شانس تحصیل در دانشگاه های درجه یک کشور را از دست داده ایم ولی به طور کلی دانشگاه های فنی حرفه ای که زیر نظر وزارت علوم تحقیقات و فناوری فعالیت می کنند بهترین گزینه ممکن برای دارندگان مدرک دیپلم رشته فنی حرفه ای می باشند. به جز دانشگاه های فنی حرفه ای ، دانشگاه های علمی کاربردی ، آزاد و غیر انتفاعی نیز از رشته های فنی حرفه ای ارائه می دهند.

ولی در کنار این معایب ، مزایای خاص خود را نیز دارد که می توان به راحت تر وارد بازار کار شدن فارغ التحصیلان این رشته اشاره کرد از آنجایی که اساس رشته های فنی حرفه ای کار های عملی و کارگاهی می باشد بنابراین فارغ التحصیلان این رشته زودتر مهارت خود را در شغل انتخابی به ظهور می رسانند و به دلیل نیاز اساسی کشور به نیروی انسانی متخصص و فنی در همه ی زمینه ها ، دانش آموزان این رشته بعد از فارغ التحصیلی با بازار کار مناسبی روبرو می شوند.

مدیریت استراتژیک چیست؟

مدیریت استراتژیک(strategic Managment#) مجموعه تصمیم ها و اقدامات مدیریتی است که عملکرد بلند مدت یک شرکت را تعیین می کند.
مدیریت استراتژیک عبارت است از بررسی محیطی ، تدوین استراتژی، اجرای استراتژی، ارزیابی و کنترل. بنابراین مدیریت استراتژیک بر نظارت و ارزیابی بر فرصت ها و تهدیدهای خارجی در سایه توجه به نقاط قوت و ضعف یک شرکت تأکید دارد.

این داستان تصویری از مفهوم مدیریت استراتژیك ارائه می كند.

زمانی رؤسای دو شركت در یك صنعت با هم رقابت می كردند، روزی این دو رئیس تصمیم گرفتند كه به دامن طبیعت پناه ببرند ، در آنجا چادر بزنند و درباره ادغام احتمالی شركت هایشان به بحث و گفتگو بپردازند. این دو نفر در نقطه ای دوردست و در دل جنگل های انبوه چادر زدند. به ناگاه متوجه شدند كه یك خرس قهوه ای رنگ در برابر آن ها روی دو پای عقب خود ایستاده و خرناس می كشد، یکی از دو رئیس به سرعت یك جفت كفش ورزشی از كیف دستی خود بیرون آورد. فرد دوم گفت : جناب ، شما نمی توانید از این خرس تند تر بدوید. رئیس اول پاسخ داد : شاید من نتوانم از این خرس تندتر بدوم ، ولی تردیدی ندارم كه می توانم تندتر از شما بدوم!

ادعای هر روش مدیریت این است كه عملكرد سازمان را بهبود بخشد، به ویژه در مورد مدیریت استراتژیك این وضع بسیار صادق است، مدیران و كاركنان با استفاده از اصول و مفاهیم مدیریت استراتژیك می توانند فعالیت ها و اولویت های سازمان را بهتر درك كنند. مدیریت استراتژیك این مكان را به وجود می آورد كه سازمان از كارآیی بیشتری برخوردار شود و مسئله مهمتر این است كه ، روش مزبور برای شركت این امكان را به وجود می آورد كه كارها را به شیوه ای اثربخش انجام دهد. با وجود این ، مدیریت استراتژیك نمی تواند موفقیت سازمان را تضمین نماید. فرایند مزبور به سازمان این امكان را می دهد كه در تصمیم گیری ها ابتكار عمل به خرج دهد و نوآور باشد .

برنامه ریزی

برنامه ریزی(planning) در بر گیرنده همه فعالیت هایی می شود كه مدیر برای تدارك دیدن امور آینده انجام می دهد. كارهای خاصی كه در این زمینه انجام می شود ، عبارتند از : پیش بینی ، تعیین هدف های بلند مدت ، تدوین استراتژی ها، تعیین سیاست ها و در نظر گرفتن هدف های كوتاه مدت.

سازمان آموزش فنی و حرفه ای كشور:

Technical vocational Training organization (TVTO)

سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور بر اساس ماده واحده شماره 6082 شورای انقلاب، در تاریخ 25/4/59 از ادغام سه نهاد آموزشی مراکز تعلیمات حرفه ای، صندوق کارآموزی، کانون های کارآموزی و واحدهای مربوط به مطالعات نیروی انسانی و اشتغال وزارت کار و امور اجتماعی در جهت تربیت نیروی کار ماهر تشکیل گردیده است که زیر نظر وزارت تعاون ،کار و رفاه اجتماعی وظایف خود را به انجام می رساند و متولی آموزش های فنی و حرفه ای كوتاه مدت بوده و مسئول كمیته تخصصی آموزش های فنی و حرفه ای غیررسمی با عضویت 16 وزارتخانه و سازمان در نهاد كارگری و كارفرمایی است.

سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور از سه بخش اصلی آموزش، پژوهش و آزمون تشکیل شده است .

1. آموزش:

رکن اصلی فعالیت های سازمان، آموزش است که عملیات اجرایی آن مأموریت و هویت سازمان را شکل می دهد و در قالب دوره های مختلف از طریق آموزش در مراکز ثابت، آموزش توسط تیم های سیار، آموزش در پادگان ها ، زندان ها و مراکز بازپروری، آموزش در مراکز جوار کارخانه ای، آموزش ضمن کار، آموزش در مرکز تربیت مربی و آموزش در آموزشگاه های آزاد نسبت به تأمین و تربیت نیروی کار ماهر مورد نیاز بخش های مختلف صنعتی، کشاورزی و خدماتی کشور اقدام می کند.

2. پژوهش:

پژوهش یکی از محورهای اساسی فعالیت سازمان به شمار می رود که چالش های اصلی بین آموزش ، بازار کار و صنایع را مرتفع می سازد و عموماً در زمینه های شناسایی صنایع و مهارت های موجود در آن ها، گردآوری اطلاعات مورد نیاز برای تهیه و تدوین استانداردهای مهارت آموزش ، نرم افزار و سخت افزار آموزشی و کمک آموزشی، مطالعه و بررسی روش ها و سیستم های آموزشی موجود در سایر سازمان های داخلی و خارجی، مطالعه و پیشنهاد روند جابجایی نیرو و بالابردن مهارت کارگران شاغل فعالیت می کند.

3. آزمون (تعیین سطح مهارت و صلاحیت فنی):

یکی از محورهای فعالیتی سازمان که در واقع شاخص ارزیابی توانایی آموزش های اجراء شده و مهارت کسب شده می باشد، آزمون فنی است که معمولاً در دو مرحله کتبی (نظری) و عملی انجام می پذیرد.

ماموریت سازمان فنی و حرفه ای کشور :

بازآموزی و توسعه فراگیر آموزش های فنی و حرفه ای به شاغلین، متحول کردن نظام مهارت آموزی در سازمان از سنتی به نظام شایستگی ها و توسعه مهارت های عمومی، کارآفرینی و توسعه اخلاق حرفه ای در مراکز دولتی و آموزشگاه ها، توسعه مهارت های فنی و غیر فنی همراه با آموزش های کسب و کار و اخلاق به دانشجویان، توسعه مهارت های فنی و تخصصی هم سو با تمامی فعالیت های اقتصادی قابل اجرا در روستاها، ایجاد بسترها و مشوق های لازم جهت توسعه سرمایه گذاری و حضور فعال بخش خصوصی، ساماندهی نظام و سطوح صلاحیت حرفه ای و الزام فراگیر شدن آموزش های فنی و حرفه ای برای شاغلین و کارجویان، تفکیک سنجش از آموزش.

                ورود به عرصه استاندارد نویسی و به روز کردن استانداردها و فاصله گرفتن از اجرای آموزش و اجرای صحیح اصل 44 ارزشیابی و سنجش صلاحیت حرفه ای داوطلبان. اجرا و نظارت بر آموزش دوره های کوتاه مدت. برگزاری دوره های بلند مدت و کوتاه مدت برای کلیه شاغلین صنعت ساختمان.

                گسترش فرهنگ مشاغل و حرفه آموزی تا پایین ترین سطوح اجتماعی در اقصی نقاط کشور

                middot مأموریت سازمان براساس قوانین زیر تنظیم شده است:

                1. مواد 107 تا 118 قانون کار جمهوری اسلامی ایران

                2. قانوت الزام فراگیری آموزش های فنی و حرفه ای برای اشتغال به کار

                3. ماده 16 قانون نظام صنفی

                4. ماده 4 قانون نظام مهندسی

                5. ماده 151 قانون برنامه توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور

                چشم انداز سازمان فنی و حرفه ای کشور:

                سازمان آموزش فنی و حرفه ای در پرتو چشم انداز 1404:

                - سازمانی باهوش، سریع، منعطف، توانمند، پویا و جستجوگر در

                * حوزه کشف و تبدیل نیازهای مهارتی به بسته های آموزشی (استاندارد، بسته آزمون، مراجع مناسب)

                * آموزش انواع استانداردهای تدوینی به نحو مناسب با استفاده از روش های مدرن آموزش مهارتی و با بهره گیری از روش های انگیزشی لازم نظیر مسابقات، جوایز و...

                * اندازه گیری سطح مهارت با توجه به شاخص های مناسب بر مبنای استانداردهای طراحی شده و با درجات متعدد مهارتی

                - با جایگاه برتر در خاورمیانه در هر یک از سه حوزه کشف و تبدیل نیاز به محتوا ، آموزش محتوا و سنجش محتوا با شاخص های دقیق و روشن در جهت اندازه گیری میزان کارایی و اثر بخشی

                - دارای تعاملات سازنده و تنگاتنگ با مراکز علمی، آموزشی و مهارتی و تکنولوژیکی داخلی و خارجی معتبر در سطح ملی و بین المللی، نظیر دانشگاه ها، مراکز تحقیقاتی، مدارس راهنمایی و دبیرستان

                - سازمانی متشکل از چهار جزء

                * هسته مرکزی با وظیفه راهبری و نظارت بر فرآیند مدیریت استراتژیک

                * بخش شناسایی نیاز مهارتی و تبدیل به بسته آموزشی

                * بخش اجرای آموزش مهارتی

                * بخش سنجش سطح مهارت

                با تاکید بر استفاده از ظرفیت های بخش خصوصی علی الخصوص تشکل ها و اصناف در سه بخش

                * شناسایی(استانداردسازی)، اجرا و سنجش

                - متکی بر فنآوری های نوین در بهره گیری از مدرن ترین ساختارهای مالی، اداری، سازمانی و ارتباطی

                - تسهیلگر و سامان دهنده بخش خصوصی با تکیه بر ساماندهی در عین استقلال به گونه ای که کل سازمان از بیرون یکسان ولی در درون با حداکثر استقلال باشد.

                - سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور سازمانی است:

                * منعطف از نظر ساختار سازمانی، تصمیم گیری و اجرایی

                * باهوش در کشف نیازها، مشکلات و راه حلها

                * توانمند در کلیه امور محوله

                * سریع در واکنش نسبت به تبدیل نیازهای مهارتی به بسته آموزشی، بهسازی بسته های موجود و تطابق با شرایط روز

                * پویا در بهسازی روند آموزش، سنجش و تولید محتوا و شاخص های سنجش

                * جستجوگر کشف نیازهای مهارتی آشکار و خصوصا پنهان ، کشف نقاط ضعف سازمان در حوزه تدوین بسته آموزشی ، کشف روش های جدید و بهینه آموزش از نظر اثرگذاری و سرعت اجرا

                * هسته مرکزی توانمند، نخبه، با تجربه اجرایی و سریع با رویکرد ارجحیت ارتقاء و بهسازی منابع انسانی

                اهداف سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور:

                مهم ترین اهداف سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور را می توان به شرح زیر برشمرد:

                -- تربیت نیروی کار ماهر و نیمه ماهر (آموزش جویندگان کار فاقد مهارت)

                -- ارتقاء مهارت نیروی کار شاغل

                اهداف بلند مدت کمی و کیفی آموزش فنی وحرفه ای:

                1- مهارت آموزی همسو با نیاز بازار کار و ارائه مهارت های پیشرفته

                2- افزایش بهره وری در مراکز و کارگاه های آموزشی

                3- ارتقاء کیفیت آموزشی

                4- کوچک سازی سازمان

                در سند چشم انداز 1404، ایران جامعه ای است برخوردار از دانش پیشرفته و متکی بر سهم برتر سرمایه انسانی در تولید ملی و پوشش گسترده آموزش های مهارتی در تمامی مشاغل سیاست های کلی مندرج در برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مرتبط با بخش آموزش فنی و حرفه ای به شرح زیر می باشد

                بند 3 : تقویت اخلاق حرفه ای و انضباط اجتماعی و روحیه کار و ابتکار، کارآفرینی، درستکاری و قناعت و اهتمام به کیفیت تولید

                بند 10 : اصلاح نظام آموزشی کشور شامل آموزش و پرورش، آموزش فنی و حرفه ای، آموزش عالی و کارآمد کردن آن برای تأمین منابع انسانی مورد نیاز در جهت تحقق اهداف چشم انداز.

                بند 12: تلاش در جهت تحقق عدالت اجتماعی و ایجاد فرصت های برابر و ارتقاء سطح شاخص هایی از قبیل: آموزش، سلامت، تأمین غذا، افزایش درآمد سرانه و مبارزه با فساد.

                بر اساس سیاست های برنامه پنجم توسعه، مضامینی چون بسترسازی به منظور رشد سریع اقتصادی ، تعامل با اقتصاد جهانی ، رقابت پذیری اقتصاد ، توسعه مبتنی بر دانایی ، حفظ محیط زیست ، آمایش سرزمین و توازن منطقه ای ، ارتقاء سلامت و بهبود کیفیت زندگی و ... مطرح شده است و آموزش فنی و حرفه ای با تأثیر بر مضامین یاد شده از طریق تجهیز منابع انسانی در تحقق چشم انداز بلند مدت جمهوری اسلامی ایران مؤثر است.

                اهداف میان مدت سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور:


                ا- ایجاد زمینه مشارکت موثر و فعال و مهارت آموزان و مربیان آموزش های فنی و حرفه ای و همفکری کارشناسان و صاحب نظران بخش های مختلف صنعت ، خدمات و کشاورزی به منظور ارتقا سطح کیفی آموزش های تخصصی از طریق اثر گذاری بر نهادها و فرایند آموزشی شامل ، بهبود روش های تدریس ، اصلاح و توسعه برنامه های درسی نظام ارزشیابی به نحوی که ما را در ارائه اهمیت و جایگاه آموزش های فنی و حرفه ای رهنمون کند.

                2- تحقق اهداف توسعه ای ملی و فراملی نظام جمهوری اسلامی ایران (مبتنی بر دانایی محوری و مهارت محوری).

                3- توسعه بخش های اقتصادی از طریق ارتقاء بهره وری نیروی کار.

                4- توسعه زمینه های ایجاد اشتغال مولد و پایدار.

                5- توسعه فرهنگ مهارت آموزی.

                6- توسعه کرامت انسانی ، ارزش های اسلامی و اخلاق حرفه ای.

                7- ایجاد فرصت های مناسب برای نیروی کار در دسترسی برابر به آموزش های فنی و حرفه ای در زمینه های مورد نیاز توسعه کشور.

                8- افزایش مشارکت بخش های تعاونی و خصوصی در توسعه آموزش های مهارتی.

                9- ارائه برنامه آموزش فنی و حرفه ای بر اساس استانداردهای مهارت متناسب با نیازهای بازار کار کشور و پیشرفت های علمی و فناوری برای نیروی کار جهت ورود به بازار کار.

                10- بازآموزی و ارتقاء دانش فنی و تخصصی شاغلان با توجه به نیازهای مهارتی بازار کار کشور.

                11- رفع محرومیت و ایجاد تعادل در زمینه امکانات و فرصت های آموزشی فنی و حرفه ای.

                12- ارتقاء مهارت کلیه نیروی انسانی شاغل و مهارت آموزی به افراد جویای کار.

                13- ایجاد مهارت های جدید و آموزش آن که منجر به پایداری مشاغل جدید می شود.

                14- کاهش بیکاری از طریق آموزش های مهارتی تأثیرگذار و ارتقاء مهارت شاغلین برای تثبیت وضعیت اشتغال موجود.

                15- ارتباط نظام مند با مراکز آموزشی، دانشگاهی و صنعتی.

                16- افزایش درصد اشتغال نیروی آموزش دیده دارای مهارت نسبت به نیروی فاقد آموزش و مهارت

                17-کاهش معضلات اجتماعی مانند بزهکاری، فقر و...

                اهداف کوتاه مدت سازمان:

                1- امکان دسترسی به آموزش برای همگان

                2- کیفیت آموزش

                3- تقویت موضوعات آموزشی مطابق با فناوری جدید

                4- بسط آموزش های مهارت حرفه ای در میان جوانان و بزرگسالان

                5- استفاده از وسایل ارتباط جمعی در کسب مهارت و کار گروهی

                6- گسترش برنامه های آموزش حرفه ای

                7- گسترش کیفیت آموزش

                استراتژی ها و راهبردهای سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور:

                توسعه روزافزون مراکز آموزشی، اگرچه دسترسی را برای متقاضیان آموزشی فنی و حرفه ای آسان نموده، احساس نگرانی از افت کیفیت را نیز پدید آورده است، به همین جهت است که شعار ارتقای کیفی آموزش ها و پاسخگویی به نیاز بازار اشتغال، به عنوان یک رویکرد غالب در سازمان، مطرح شد. نگرش های نوین در سازمان، مطابق با سیاست های اجرایی قانون برنامه توسعه، منجر به تدوین نظام آموزشی با رویکرد ارتقای کیفی و بهبود روش ها شده است. سازمان برای سال های آینده خود، راهبردها (استراتژی ها) و سیاست هایی را ترسیم نموده که امید است با تلاش مدیران، کارکنان و مربیان دلسوز و متعهد، آنچه را اندیشیده و ترسیم نموده، به مرحله اجرا در آید.

                middot راهبردهای سازمان در چارچوب برنامه توسعه به شرح زیر می باشد:

                1. توسعه منابع انسانی

                2. توسعه اموز پژوهشی

                3. توسعه فن آوری اطلاعات و ارتباطات

                4. توسعه مشارکت های مردمی و تقویت بخش خصوصی در توسعه

                5. بهبود کارآیی خارجی و کیفیت نظام آموزش فنی و حرفه ای

                سند راهبردی سازمان

                سازمان آموزش فنی و حرفه ای كشور به منظور بسترسازی اجرای سند راهبردی مهارت و فناوری به عنوان نقشه راه تحول و نوسازی در مجموعه خدمات، فرآیندها و فعالیت های این سازمان ، با توجه به اسناد بالادستی كشور همچون سند چشم انداز 1404 ، سیاست های کلی نظام اداری، اشتغال و اقتصاد مقاومتی، ابلاغ شده از سوی مقام معظم رهبری (مدظله العالی) و برنامه ی پنجم توسعه ی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و با نگاه به منشور كاری وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعی، هرساله اقدام به تدوین بسته اجرایی سازمان آموزش فنی و حرفه ای كشور در سطح ستاد و صف نموده و براساس آن مجموعه فعالیت های خود را اجرایی می كند.

                این سند مشتمل بر 2 بخش كلیات و برنامه های اجرایی بوده و برنامه های عملیاتی را در 23 فصل طبقه بندی نموده است.

                برای تحقق برنامه های این بسته اجرایی، آیین نامه ها، دستور العمل ها، شیوه نامه ها و پیوست های اجرایی از سوی معاونت ها و دفاتر ستادی تدوین و به حوزه صف ابلاغ می گردد.

                middot سیاست های سازمان فنی و حرفه ای کشور:

                1. حذف آموزش های موازی در برنامه آموزشی سازمان و واگذاری آن به بخش خصوصی

                2. حمایت های قانونی و مالی از مؤسسات کارآموزی آزاد

                3. ارتقای سطوح دوره های آموزشی

                4. بازنگری و به روزرسانی توان تجهیزاتی، نیروی انسانی، فضا و فن آوری آموزشی در کارگاه ها

                5. بازنگری در نظام آزمون و ارزشیابی دوره های آموزشی

                6. تأکید بر آموزش های ویژه زنان

                7. بهره برداری از دستاوردهای نوین در فن آوری اطلاعات و ارتباطات

                8. برقراری دوره های آموزشی (IT) در مراکز استان ها

                9. تجدیدنظر در ساختار تشکیلاتی ستاد و مناطق، همگام با توسعه فعالیت های سازمان

                10. جذب نیروی انسانی کارآمد برابر با گسترش کمّی و کیفی فعالیت های سازمان

                11. طراحی و استقرار ساختار مناسب پژوهشی در ستاد و مناطق

                12. اولویت بخشی به ارائه آموزش های مبتنی بر سفارش بازار کار و نیاز به کار مشتری مداری در مراکز دولتی

                13. ایجاد ساز و کار مکانیزم ارتباطی بین بازار و آموزش های فنی و حرفه ای با انجام نیازسنجی

                14. ارتباط با مؤسسات و دستگاه های آموزشی، پژوهشی و علمی

                15. ایجاد زمینه های کنترل کیفیت جامع در آموزش های فنی و حرفه ای

                سیاست های سازمان آموزش فنی وحرفه ای در جهت همگامی با توسعه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی عبارتند از:

                middot ساده سازی قوانین و مقررات و دستورالعمل ها در بخش های مختلف و حذف تشریفات به منظور تشویق و ترغیب بخش خصوصی برای سرمایه گذاری در امر آموزش های فنی و حرفه ای.

                middot تمرکز زدایی و تفویض اختیارات بیشتر به مرکز استان ها جهت تسریع در انجام کار مراجعین و جلوگیری از اتلاف وقت آنها.

                middot اصلاح ساختار نیروی انسانی متناسب با وظایف محوله از طریق جذب نیروی متخصص و ارتقاء سطح دانش کارکنان شاغل از طریق برگزاری دوره های آموزشی حین خدمت و مکانیزه کردن سیستم اطلاع رسانی و استفاده از خدمات ماشینی و فن آوری پیشرفته جهت به حداقل رساندن افزایش نیروی انسانی و کاهش هزینه های دولت.

                middot استفاده حداکثر و بهینه از امکانات بالقوه و بالفعل به منظور افزایش بهره وری.

                شرح وظایف سازمان :

                تامین تربیت نیروی انسانی متخصص ماهر و نیمه ماهر مورد نیاز بخش صنعت، کشاورزی و خدمات کشور و برنامه ریزی آموزشی براساس سیاست های کلی دولت مستلزم داشتن شرح وظایفی روشن و جامع می باشد. براین اساس، شرح وظایف سازمان به قرار زیر است:
                - تدوین برنامه های آموزشی در رابطه با برنامه های اقتصادی کشور
                - پیش بینی نیازمندی های اقتصادی ملی به نیروی کار و تامین آن از نظر تخصص و مهارت از طریق مطالعه طرح های عمرانی و آبادانی کشور

                - مطالعه و بررسی برنامه های سرمایه گذاری کشور در ایجاد و یا گسترش واحدهای صنعتی ، تولیدی و تحولات آن از نظر کاربرد تکنولوژی جدید و اتوماسیون و تاثیراتی که در جذب نیروی کار خواهد داشت و ارایه پیشنهادات لازم.

                - مطالعه و بررسی نتایج آمار جمعیت و صفات کیفی و کمی آن در مناطق مختلف کشور و برنامه ریزی های لازم در امر آموزش به منظور رفع نارسایی ها در ارتباط با برنامه های کلی دولت.

                - ارتباط با کلیه موسسات آموزشی کشور به منظور اطلاع از کیفیت ، کمیت و بازده آمورشی این موسسات و ایجاد هماهنگی در برنامه های آموزشی آنان به منظور انطباق با سیاست اشتغالی.

                - استفاده از امکانات و سرمایه ای کشور اعم از دولتی یا خصوصی برای توسعه کارآموزی حرفه ای
                - راهنمایی علمی و فنی و تشویق مدیران صنایع در زمینه تامین مراکز کارآموزی در جوار یا نزدیکی واحدهای صنعتی

                تحلیل SWOT سازمان فنی و حرفه ای کشور

                1- نقاط قوت سازمان فنی و حرفه ای کشور:

                سازمان آموزش فنی حرفه ای کشور به منظور دست یابی به اهداف مورد نیاز توسعه، توانسته است با بسیج کلیه نیروهای خود، حول پنج محور عمده فعالیتش را سازماندهی نمایند. این پنج محور عبارتند از:

                middot فعالیت آموزشی

                middot فعالیت عمرانی

                middot روابط بین الملل

                middot فعالیت های پژوهشی

                middot توسعه منابع انسانی

                نظام آموزش استاد- شاگردی نوین

                روش نوین آموزش استاد- شاگردی با رویکرد ایجاد بسترهای لازم برای اشتغال مولد و پایدار مطابق با فناوری های روز و همچنین استمرار و تثبیت مشاغل موجود و مورد نیاز جامعه به ویژه مشاغل سنتی، صنایع دستی و مشاغل خانگی با استفاده از ظرفیت بخش های غیردولتی در توسعه ی آموزش های مهارتی و در اجرای نظام آموزش مهارت و فناوری، مصوب هیأت وزیران، نیز قانون برنامه ی پنجم توسعه برای استفاده از ظرفیت های آموزشی محیط کار واقعی و در راستای اجرای سند راهبردی مهارت و فناوری سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور اجرا می گردد.

                اهداف اجرای الگوی آموزشی استاد- شاگردی

                - کسب تجربه و آشنایی با محیط کسب و کار واقعی و آماده سازی شاگردان برای اشتغال و کارآفرینی

                - ارتقای توانمندی های حرفه ای معطوف به نیاز های بازار کار

                - ایجاد انگیزه و ارتقای خود باوری شاگرد با مشاهده محیط کار واقعی

                - هماهنگ نمودن آموزش های مهارتی و به روز کردن استانداردهای آموزشی با تحولات فنی بازار کار

                - حرکت به سمت برقراری عدالت در آموزش های مهارتی در مناطقی که امکان ایجاد مراکز آموزشی مقدور نمی باشد.

                - حرکت به سمت کاهش تصدی گری های دولت و استفاده حداکثری از ظرفیت های غیر دولتی در ارائه ی آموزش های مهارتی

                - حفظ و تقویت مشاغل سنتی و صنایع دستی

                - تدوین استانداردهای آموزشی جدید با استفاده از ظرفیت های بخش خصوصی

                2- نقاط ضعف سازمان:

                1- تمرکز گسترده آموزش فنی و حرفه ای در تهران و بعضی مراکز استان ها

                2- به روز نبودن محتوا ، برنامه های درسی و مهارتی و حتی رشته های آموزشی

                3- توزیع نامتقارن تعداد کارآموران آموزش فنی و حرفه ای در شهرستان ها

                4- توزیع نامتقارن تعداد مربیان فعال آموزش فنی و حرفه ای در شهرستان ها

                5- عدم وجود مرکز ارائه کننده ی خدمات آموزش فنی و حرفه ای برای زنان در بخش دولتی در اکثر شهرستان ها

                6- عدم تعادل در شهرستان ها برای نسبت کارآموز به مرکز در شرایط تعادل و کمبود شدید امکانات فیزیکی

                7- عدم هماهنگی بعضی از دوره های آموزش فنی و حرفه ای با نیازهای بازار کار

                8- عدم وجود بانک اطلاعاتی تجهیزاتی جهت ساماندهی.

                9- فقدان چشم انداز بلند مدت و و سیاست گذاری به منظور تثبیت برنامه های تدوین شده (در چارچوب تعریف شده) جهت جلوگیری از اعمال سلیقه های فردی در برنامه ریزی سازمان

                10- ناکارآمد بودن سیستم بازآموزی و ارتقاء مهارت مربیان

                11- ضعف نظام جامع آمار و احصاء اطلاعات مورد نیاز در حوزه های مختلف نظیر نیازسنجی، اشتغال، مطابقت شغل و مهارت و بررسی نتایج بازخورد

                12- فقدان نظام جامع انفورماتیک و برنامه ریزی

                13- اعمال سیاست ها و برنامه های جدید در سازمان بدون اجرای آزمایشی آن به صورت محدود.

                14- عدم وجود نظام جامع نظارتی بر فعالیت مراکز آموزشگاه های آزاد.

                15- پایین بودن نرخ بهره وری در مراکز آموزش تحت پوشش

                3- فرصت های پیش روی سازمان:

                1- ارتباط بین آموزش های فنی و حرفه ای و بازارکار از یک طرف و وجود نرخ بیکاری بالا در جامعه از طرف دیگر ، فرصتی برای گسترش بیش از پیش آموزش های فنی و حرفه ای و استقبال روز افزون جوانان از این نوع آموزش هاست، زیرا که این آموزش ها تضمین کننده ی اشتغال کارآموزان پس از فراغت از آموزش است.

                2- توجه مسئولان به ویژه در وزارت تعاون ، کار و رفاه اجتماعی به کارآفرینی و حمایت مالی از آن فرصتی است تا کارآموزان فنی و حرفه ای پس از کسب مهارت بتوانند جذب مجموعه کارآفرینان شوند، از این رو تقاضا برای آموزش های فنی و حرفه ای افزایش یافته و فرصتی برای گسترش آموزش های فنی و حرفه ای به ویژه در بخش غیر دولتی فراهم می گردد.

                3- وجود پتانسیل عظیم نیروی انسانی و منابع طبیعی، ایجاد کننده ی فرصتی است که در صورت توجه سیستماتیک و برنامه ریزی شده به امر آموزش فنی و حرفه ای ،می تواند در جهت توسعه کشور به کار گرفته شود.

                4- نقش برجسته سازمان در بحث مهارت آموزی در سطح ملی و لزوم توجه به آموزش همگانی از طرف مقامات کشوری

                5- وجود نیروی فعال و جوانان مستعد جویای کار در شهرستان ها

                6- حمایت های لازم از توسعه مهارت در کشور در قانون اساسی، قوانین و برنامه های توسعه.

                7- حجم وسیع پروژه های ملی و استانی در دست اجرا در کشور و نیاز ضروری به نیروهای ماهر در مراحل احداث و بهره وری.

                8- نیاز شدید بازارهای منطقه و دیگر کشورها به نیروهای کار دارای مهارت.

                9- شناخته شدن سازمان آموزش فنی و حرفه ای به عنوان یک سازمان صاحب تجربه در ارائه مهارت های فنی - تخصصی به جوانان و فارغ التحصیلان دانشگاه ها.

                10- جهانی شدن و الزام توسعه آموزش های مهارتی مطابق با نیاز بازارهای جهانی.

                11- نیاز مبرم بازار کار و دانش آموختگان دانشگاهی به آموزش های مهارتی.

                12- وجود بسترهای مناسب برای صدور خدمات آموزشی به سایر کشورها.

                13- وجود باورهای عمیق در رده های سیاست گذاری، خط مشی گذاری و تصمیم سازی نظام در امر توسعه مهارت آموزی.

                14- وجود بسترهای مناسب برای تعامل موثر با سازمان ها و نهادهای بین المللی و استفاده از تجارب سایر کشورها.

                4- تهدیدها:

                1-مسائل مربوط به رشد اقتصادی(بازارکار مناسب به رشد اقتصادی وابسته است)

                2-عدم ارتباط با نیاز بخش های صنعتی ، کشاورزی و خدماتی

                3- کم توجهی به دستاوردهای علمی حوزه علوم انسانی و اجتماعی در آموزش های فنی و حرفه ای

                4- شرایط طبیعی و جغرافیایی بعضی شهرستان ها که موجب می شود نیروهای کیفی و متخصص رغبت زیادی به ماندن در آن حوزه را نداشته باشند و مایل به مهاجرت به تهران و مراکز استان ها باشند.

                5- جمعیت محدود برخی از شهرستان ها که ایجاد مراکز آموزش فنی و حرفه ای را از نظر اقتصادی و اجتماعی غیر قابل توجیه می کند.

                6- فراهم نبودن فرصت ها و امکانات و منابع متناسب برای ارائه آموزش های فنی و حرفه ای برای جمعیت فعال کشور.

                7- روند فزاینده نیروی انسانی جویای کار و کمبود امکانات و منابع مناسب آموزش های فنی و حرفه ای برای ارائه آموزش های لازم برای آنان.

                8- سرعت زیاد تحولات علمی و پیشرفت های فناوری و آثار تغییرات آن در الگوهای اشتغال و صلاحیت های شغلی و عدم انعطاف ارائه آموزش های فنی و حرفه ای در انطباق با آن.

                9- فقدان فرهنگ مناسب مهارتی در جامعه و عدم وجود نظام صلاحیت حرفه ای در کشور.

                10- جایگزین شدن افراد ماهر خارجی به جای نیروهای مهارت دیده داخلی در پروژه های بزرگ ملی مانند نفت ، گاز و غیره.

                11- عدم احتساب سازمان آموزش فنی و حرفه ای به عنوان یک نهاد آموزشی مانند دانشگاه ها از لحاظ نیروی انسانی و اعتبارات.

                12- عدم تناسب فضای کسب و کار با نیروی آماده به کار.

                13- عدم تناسب اعتبارات هزینه ای و تملک دارایی متناسب با توسعه آموزش های مهارتی.

                14- تعدد سازمان ها، نهادها و مراکز تصمیم گیری، سیاست گذاری و اجرا در حوزه مهارت آموزی.

                15- رغبت ناکافی بخش خصوصی به سرمایه گذاری در حرفه های آموزش صنعتی.

                16- ضعف قوانین و مقررات حمایتی از آموزشگاه های آزاد (مالیات، تعرفه های آموزشی آب، برق و ... و عوارض شهرداری و ... )

                پیشنهادات:

                - برون سپاری و خصوصی سازی آموزش ها به عنوان یك راهكار مناسب برای افزایش اثربخشی آموزش های فنی و حرفه ای؛

                - توجه ویژه به آموزش های فنی و حرفه ای غیر رسمی؛

                - اعمال و اجرای سیاست های جدید در بخش آموزش های صنعتی به منظور افزایش توانمندی شاغلین و در بخش خدمات برای ایجاد اشتغال؛

                - پیش بینی راه كارها و سیاست های مناسب برای بهبود رضایت فراگیران در مراكز آموزشی

                - اصلاح نظام آموزشی، آموزش های تئوری در ایران قوی و پرشمار است به نحوی که در دانش نظری، کشور پیشرفت های فوق العاده ای داشته است اما به موازات آن نتوانسته است نیروی انسانی لازم را برای کسب مهارت های لازم که بتوانند این دانش را به کار و ثروت تبدیل کند، آموزش دهد.

                آموزش در تمام زمینه ها پایه اصلی پیشرفت و ترقی محسوب می شود و یکی از ضعف های اصلی در این زمینه نبود توانمندی لازم برای تبدیل دانایی به ثروت است که این ضعف با مهارت آموزی و احراز صلاحیت های فنی و حرفه ای برطرف می شود.

                - اشتغال خانگی یکی از موضوعاتی است که ظرفیت های زیادی را برای ایجاد فرصت های شغلی در کشور دارد و به تبع آن افزایش درآمد خانوارها، افزایش سطح رفاه و تامین معیشت را به وجود می آورد در حال حاضر مشاغل خانگی سهم قابل توجهی از تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص می دهد اما به رسمیت شناخته نشده و قانونی برای حمایت و ساماندهی از این مشاغل وجود ندارد آموزش فنی وحرفه ای می تواند در این راستا موجب رونق و شکل گیری مشاغل خانگی گردد.

                در صورتی که نگاه واحدی در خصوص آموزش های مهارت در کشور شکل گیرد به طور یقین همکاری و هم افزایی در جامعه افزایش می یابد .

                مشخص ساختن سهم بخش ها در ایجاد فرصت های شغلی ، و در سطح شهرستانی، بخش و دهستان ها متناسب با مزیت های نسبی، نیروی انسانی مالی و اقلیمی و سایر توانمندی ها و ظرفیت های سرمایه با این اقدام یك برنامه ریزی جامع، هدفمند و منطقی است که فعالیت های سرمایه گذاری و اشتغال پایدار، مولد و اثر بخش توسعه یابد.


نظر کاربران