طراحی سنتی خانه ایرانی

معماری سنتی چیست؟

#معماری سنتی(traditional architecture) مهم می باشد، زیرا ارتباط ما را با گذشته حفظ می کند. این ارتباط با گذشته هست که منجر به بکارگیری ساخت و سازها و سبک های سنتی در دیگر طراحی ها می شود. بکارگیری سبک ها و عناصر معماری سنتی، سبب می شوند ساکنین ساختمان ها، احساس آرامش و ثبات را بدون انحراف از سنت ها و میراث گذشته، تجربه کنند.

مولفه اصلی سبک معماری سنتی ، شیوه ای است که سبک های ساخت و ساز گذشته و کنونی در هم ادغام شوند. معماری سنتی، توجه زیادی به مصالح استفاده شده در ساختمان و چگونگی کارکردن آنها با هم دارد. سبک معماری سنتی یک راه قدیمی برای ساخت ساختمان ها و خانه هایی است که با حفظ ارتباطشان با گذشته، رو به جلو در حرکت هستند.

معماری و دکوراسیون خانه های سنتی ایرانی

خانه ها سنتی ایرانی با ویژگی های خاص خود از قسمت هایی همچون سکو، ورودی، هشتی، دالان، ایوان، حیاط و اتاقهای اطراف آن، آشپزخانه ، سرویس ها و تشکیل شده اند. تالار یا سالن که از اتاق های معمولی بزرگتر است، از دیگر فضاهای معماری سنتی ایرانی است. این تالارها اغلب با جزئیات هنری ایرانی، مانند آینه کاری، مقرنس و با رنگ آمیزی ها و تزئین می شده اند.

پنجره های شیشه ای رنگی معمولا قرمز، زرد، آبی و سبز که در طول روز با تابش نور خورشید زیبایی و روحیه شادی ایجاد می کنند. یک حیاط با یک حوض ماهی، درختان و گل ها و محلی با قرار دادن یک تخت چوبی برای نشستن خانواده و دوستان در بعد از ظهر وجود دارد. ایوان ها نیزبه عنوان فضاهای نیمه باز جلوی اتاق ها بخشی جدا نشدنی از معماری این فضاها هستند که در ایجاد تعادل اقلیمی خانه های ایرانی نقش بسزایی دارند.

width=506

لوازم مورد نیاز برای دیزاین(Design) خانه های ایرانی به سبک سنتی و قدیمی:

پارچ و لیوان های سنتی بشقاب های فیروزه ای کتیبه های دیوارکوب سماورهای قدیمی بخاری نفتی عتیقه آب نماهای مسی پارتیشن های چوبی آینه کاری شده تغار میزهای سنتی جاکلیدی سنتی کار شده جا شمعی با طراحی سنتی تخت سنتی رو تختی چهل تیکه

قالی ایرانی در دکوراسیون خانه های ایرانی:

استفاده از قالی(Carpet) ایران که جلوه ای از هنر و صنعت این سرزمین است، به عنوان یکی از نقاط مرکزی در #دکوراسیون(decoration) خانه های ایرانی، محبوب است. به عبارت دیگر این قالیچه ها روح دکوراسیون سنتی ایرانی هستند.

ظروف مس در دکوراسیون سنتی:

در گذشته، مس(Copper) برای تولید گرما و برق مورد استفاده قرار می گرفته است. در ایران، این فلز مقرون به صرفه می تواند برای ظروف آشپزخانه و یا فقط در دکوراسیون استفاده میشود. مس با درخشش زیبایی که دارد می تواند در هر مکانی زیبایی خود را به نمایش بگذارد. میتوان این عنصر را با دیگر فلزاتی مانند نقره(silver) و برنج ترکیب کرد، البته خود مس می تواند به تنهایی هم میتواند در دکوراسیون خانه های ایرانی استفاده شود. فلز مس همچنین به دلیل خاصیت شکل پذیری آن به وفور در ساخت اشیای تزئینی، مجسمه ها و گلدان های مسی دیده می شد. ظاهر پرزرق وبرق و متالیک مس با سایه هایی قوی از رنگ های نارنجی و قرمز و بژ، به زیبایی فضای شما می افزاید.

سرامیک و سفال در دکوراسیون خانه های سنتی:

در گذشته، کوزه های سفالی کوچک و بزرگ برای حفظ آب سرد استفاده می شد. این روزها در شهرهای مانند لالجین، یزد و نطنز این سنت قدیمی را ادامه می دهند که با سرامیک کاری های خود شناخته شده اند. از سفال(Pottery) و سرامیک(ceramic) برای ظروف دکوری و یا ظروف سفالی آشپزخانه، برای نگه داری نوشیدنی های سرد و استفاده می شود.

پشتی ها و تشکچه ها در دکوراسیون خانه های ایرانی:

در گذشته نشستن بر روی زمین در ایران معمول بوده است و پشتی ها و تشکچه هایی برای راحتی درهنگام تکیه به دیوارها مورد استفاده بود. این پشتی های زیبا و پر نقش و نگار با الگو های سنتی قرمز، کاملا محکم هستند.در دکوراسیون خانه های ایرانی که حس صمیمیت در آن ها بیشتر بود، تنها همین پشتی و تشک ها به جای مبلمان مدرن امروزی وجود داشت. امروزه بسیاری از خانه ها پشتی ندارند، اگر چه هنوز هم در خانه های سنتی یافت می شوند. اگر شما دوست دارید سبکی سنتی در خانه خود به وجود آورید، میتوانید بخشی از اتاق نشیمن خود را با پشتی و سایل سنتی تزیین کنید.

رنگ در معماری سنتی:

در خانه ها قاجار از رنگ های شاد چون آبی و قرمز استفاده شده است.هنرمند باید رنگ دست ساز انسان را بر سطوح اجرا میکرد تا اثر به اثری هنری مبدل شود.امروزه استفاده از این رنگ ها در دکوراسیون سنتی کاربرد دارد.

خانه

نقاشی لاکی:

یکی از سبک های نقاشی(Painting) که در دوره قاجار به یکی از زیباترین شیوه ها جهت ارائه آثار نفیس تبدیل شد،نقاشی لاکی بود.نقاشی لاکی بر روی در ها و اشیایی که از دوره قاجار باقی مانده دیده میشود نقاشی سقفی نیز یکی دیگر از نمونه های نقاشی لاکی موجود در کاخ ها است.آرایه های طراحی سنتی ایرانی و هنر ایران در نقاشی سقف و درها با وجود ترکیب با ویژگی های غربی از جمله تصاویر زنان و تصاویر کاخ ها هنوز هم روح سنتی خود را حفظ کرده است و مجموعه ایرانی را به نمایش می گذارد . قلمدان ها،جعبه ها آرایش و جلد هایی با نقش گل های سرخ را با کاغذ روغنی می ساختند.و امروزه بسیار کاربردی و تخصصی است.

مبلمان:

چیدمان سنتی قاجار که زمان نزدیکتری به ما دارد، اغلب از روکش قرمز تیره لاکی استفاده میکند. صندلیھای چوبی یا با رنگ سبز باز و صندوقچهھای سبز روشن با نقاشی گل مرغ و مخده بالش ھای بزرگ برای لم دادن از مخمل قرمز خصوصیات این معماری را نشان میدھد، قوس، مقرنس، شبکه کاری و طرح های هندسی، نظیر گره چینی در طرح مبلمان وجود دارد.

پرده:

پردهھای با بته جقه ھای قرمز، مخمل زرشکی با شرابه طلایی و پردهھای سرمه دوزی دستی برای محیط سنتی شما مناسب است.

دیوار ها :

از گچ به رنگ سفید در سطوح وخاکستری های حاصل از گچ بری ها و رنگ قهوه ای و چوبی در ها و شیشه های رنگی و آینه کاری تشکیل شده است .گچبری از اجزای مهم تزیینات ایران است و به شکل ظریفی نمود پیدا میکند و با هنر های سنتی ایرانی نمود پیدا میکند.گچبری ایرانی نیازی به رنگ آمیزی ندارد.

کف سازی:

در کف عموما رنگ های خنثی (مانند رنگ های طوسی ، خاکستری ، دودی و رنگ های دسته کرم ، بژ و شیری، نقره ای، پلاتینی، کرومی و شنی( به کار برده شده است .در کفسازی در خانه های دوره قاجار با قالی های ایرانی فرش میشده و در پاخور درها که عموما به دلیل مستطیل شکل بودن قالی خالی می ماند کاشی هفت رنگ جای خالی رنگ های قالی را پوشانده است. رنگ های سفید،زرد و فیروزه ای در کاشی های هفت رنگ ،رنگ های اصلی این کاشی ها هستند و مابقی رنگ ها مانند ارغوانی ،لاجوردی، قهوه ای، سیاه ،سبز و صورتی به صورت سطوح کوچک بر روی آن قرار میگیرند. کف پوش قالی کاشان و کاشمر با این دکور ھماھنگ ھستند.

سقف:

در فضا های کوچک عموما به تابعیت از دیوار ها ساده و بدون تزیین است و رنگ از سفید گج میگیرد.در فضا های بزرگ تر خوانجه پوش های چوبی رنگارنگ اند و هیچ کجا رنگ طبیعی چوب به چشم نمیخورد (آبی های تیره و روشن) و استفاده از نقاشی لاکی.

نور در معماری سنتی:

به صورت دو منبع طبیعی و مصنوعی در اطراف ما نمود می کند. نورگیرهای طبیعی را می توان به طرق زیر در معماری داخلی(Interior Architecture) به کار برد:

۱- نورگیر سنتی ۲- نورگیرهای عمودی و افقی دیوارها ۳- ایجاد بافت به وسیله نور ورودی از پنجره مشبک ۴- عبور نور به صورت روحانی و .

نکته حائز اهمیت درخصوص این عنصر حیاتی این است که باید نور را هدایت کنیم و از نور محض در معماری و طراحی داخلی(interior design) استفاده نکنیم، به این معنا که باید یک هماهنگی هوشمندانه میان تلفیق نور و تاریکی وجود داشته باشد. آزادی بی حد نور در معماری، خاصیت آن را از بین می برد و دنیایی بی نهایت روشن و شفاف می سازد. دنیای کاملا شفاف، مرگ فضای معماری است . همان طور که تاریکی مطلق، مرگ معماری است. نور در کنار تاریکی معنا و مفهوم پیدا می کند و باعث ادراک بصری(Visual perception) می شود.

پنجره:

از آنجایی که معماری ما دارای خاصیت #درون گرایی(Introspection) می باشد ، از این جهت تمامیت اجزا در پی درون گرایی را خواهند داشت. پنجره های ارسی همچنین باعث محدود کردن دید از بیرون به درون خانه و ایجاد محرمیت می شود .شیشه ها رنگی ارسی که بیشترین نقش را در رنگارنگ بودن فضا و سبک سنتی دارند. رنگ های سبز و سرخ و زرد و آبی،سبز روشن و ارغوانی روشن تشکیل شده است.

کار با چوب به طور عمده به شش رشته نجاری، نجاری نازک کاری، منبت کاری، معرق کاری و خاتم کاری تقسیم می شود که هر کدام زیبای خاص خود را دارد، یکی از رشته های کهن و زیبای کار با چوب ، نجاری نازک کاری یا اروسی سازی است.

کارکرد سطح مشبک پنجره های ارسی:

تأمین نور فضای درونی در معرض دید قرار دادن فضای بیرونی کاهش شدت تابش نور آفتاب و گرما ایجاد زیبایی در نمای ساختمان حفظ حریم و محرمیت فضای بیرون دور کردن حشرات مزاحم (شیشه های رنگی پنجره های ارسی با ایجاد نورهای رنگارنگ باعث دور شدن و خارج شدن حشرات مزاحم از فضای بیرونی اتاق های دارای پنجره های ارسی می شوند.

اثرات و دلایل استفاده از پنجره ها ار سی:

الف-نور: این نوع پنجره ها باعث می شوند نور خورشید به اندازه کافی وارد فضای اتاق شود نه کمتر نه بیشتر

ب-#روانشناسی رنگ ها(The Psychology of Colors#):از نظر روان شناسی رنگ های مختلف این شیشه ها و ایجاد نورهای هم رنگشان بر روی انسان تأثیرات مختلفی می گذارد که هر رنگ کنار رنگ دیگر شدت این تأثیر را خنثی می کند و مقدار مناسب آن را تنظیم و تعدیل می کند. بیشتر رنگ های استفاده شده در شیشه های ارسی رنگهای لاجوردی قرمز سبز و زرد هستند و هر کدام به تنهایی یک تأثیر روانشناختی مجزای دارند.

ج زیبایی: سطح پنجره های ارسی را با استفاده از انواع نقش های گوناگون گره سازی و با شیشه های رنگین و ساده می آراستند و ترکیب های بدیعی پدیدمی آورند و بدین صورت هماهنگی بین این شبکه های هندسی و نورهای رنگی باعث ایجاد زیبایی دلپذیری می شود.

د نقش هندسی در ارسی: ناپسند دانستن تقلید از نقش ها و صورت های انسانی و حیوانی در نقاشی و سایر هنرهای تصویری و تجسمی به تدریج موجب شد که تقلید از طبیعت در فرهنگ بسیاری از هنرهای اسلامی چندان مورد توجه قرار نگیرد و جایگاه والایی نیابد. به همین جهت هنرمندان به ترکیب های هندسی و انتزاعی توجه بسیار کردند.

و-محرمیت: پنجره های ارسی همچنین باعث محدود کردن دید از بیرون به درون خانه و ایجاد محرمیت می شود.

ه خواص صوتی: اگر قطعات یک گره نسبت به هم زوایای مختلف یا متعدد پیدا کند جابجایی صوتی ایجاد می کند در این جابجایی تابع قوانین علم آکوستیک است. فرم های شش وجهی نیز دارای خواص صوتی هستند از کاربرد صوتی شش وجهی در طبیعت می توان کندوی زنبور عسل را مثال آورد که دقیقاً عمل انتقال صوت یا رزونانس را انجام می دهد.

حال و هوای سنتی در معماری داخلی

طراحی سنتی، طراحی ای است که حال و هوای قدیم را در ذهن تداعی می کند و باعث ایجاد آرامشی عمیق در ذهن می شود، چراکه وسایل قدیمی و سنتی یادگارها و دوست داشته های ما در طول سالیان رفته هستند و تازه شدن خاطرات، حال و هوای ذهن را شاداب می کند. با نوعی معماری منحصر تزیینی، مانند گچ بری های گوشه سنگی، استفاده از پرده های حریری ساده، دیوارکوب های تاریخی، قالی های شرقی، رومیزی های قیطان کوب و دکوری های پتینه کاری می توان حال و هوای سنتی به دکوراسیون منزل بخشید. با استفاده مناسب و بجا از اسبابی با نمای کلاسیک ، می توان فضای دکوراسیون سنتی را حال و هوایی سنتی بخشید. اشکال درخشان با طرح های پاستلی و لعاب کاری نیز در ایجاد این حس بسیار موثر است. حال و هوای دکوراسیون داخلی با سبک و معماری سنتی با استفاده از رنگ های گرم ، باعث ایجاد فضایی دل انگیز و جذاب می شود و بی شک خلق فضایی گیرا و دلنشین ، آرامش را به ارمغان می آورد و کسالت و خستگی روح را می زداید؛ بنابراین با کمی ایده خلاقانه قادریم فضا را به زیباترین شکل بیاراییم.

صنایع دستی سنتی

در ایجاد صورتهای مختلف #صنایع دستی نیز نقشِ عمدهای را به عهده داشته است ؛ به طور مثال بافنده، اندازه قالی را براساس وسعت اتاقها میبافد و سفالگر براساس جایگاه سفال در فضای ساختمان شکل و حجم مورد نظر را میسازد . هماهنگی صنایع دستی با معماری نه تنها از نظر فرم و رنگ بلکه از نظر محتوایی نیز هم خوانی دارد و هنرمند سعی نموده، ارتباط خویش با طبیعت و دیدگاه معنوی خویش نسبت به هستی را متجلی سازد.

تزیینات داخلی

یک بنا نسبت به نوع آن تفاوتهای گوناگونی دارد و این تفاوت در دوره های گوناگون، تنوع بیشتری به خود میگیرد ولی در همه آنها وجوه مشترکی نیز وجود دارد و از آن جمله ایجاد فضایی است که انسانهای استفاده کننده از آن بنا، آمالشان در آن تحقق مییابد و آرامش می یابند. در تزیین داخلی یک بنا از تنوع هنر صنایع دستی استفاده بیشتری میتوان نمود. قالی علاوه بر زیرانداز بودن یکی از اجزای مهم در تزیین فضای داخلی بناهای ایرانی میباشد.

زیر اندازهای دیگری چون گلیم ،جاجیم و منسوجات سنتی و پردههای قلمکار با کاربردهای گوناگون و وسایل تزیین شده با خاتم و منّبت و معرق چوب، انواع رودوزیها و اشیای فلزی ، همه و همه ،آرایش دهنده محل زندگی ایرانی میباشند. صنایع دستی در معماری ایران تنها نقشِ مزّین کننده فضا را ندارند بلکه هر کدام در جایگاه خود کاربردهای گوناگونی دارد .

تزیین بین فضای داخلی و خارجی شامل درها و پنجرههاست. درِ بناها که در گذشته از چوب ساخته میشد مأوایِ سرپنجه هنرمندانِ منّبت کار و فلز کار بود. در های کنده کاری شده و منبت کاری همراه با کلونهای بسیار زیبای فلزی ،جایگاه و اهمیت بنا را روشن میساخت. نقوشِ ایجاد شده بر روی درها هم چون نقوشِ نمادین، در هنرها جلوهگاهِ تفکر و فرهنگِ ایرانی است. نقش خورشید که مهمترین نقشِ موجود بر روی درها میباشد، علامتی برای روشنی، برکت و سلامتی برای صاحبخانه است.
پنجره نیز که اشاعه دهنده نور و روشنی به فضای داخلی میباشد اکثراً با چوب، گره چینی میشود .و گاه با شیشه های رنگین ،رنگین کمانی از نور را در فضای داخلی ایجاد می نماید.

width=500

دکوراسیون رستوران های سنتی

در طراحی دکوراسیون رستوران های سنتی سعی بر این است افراد، فارغ از دغدغه های روزانه در آن جمع می شوند و لحظاتی با آرامش را سپری می کنند. معماری سنتی، سبکی ایرانی است که از معماری خاصی پیروی می کند. فرم پوشش، شکل، رنگ، نوع و دکوراسیونی متفاوت و خاص که منحصر به معماری ایرانی است. سبک های سنتی دارای بخش هایی مانند ایوان های بزرگ، ستون های بلند، طاق های گنبدی و شکل خاصی است که در عین سادگی، معرف شکوه عظیم معماری ایرانی است.

سفره خانه های سنتی نیز از همین سبک ایرانی دنباله روی می کنند. در سفره خانه های سنتی نیز به معماری ایرانی توجه کرده و با توجه به عناصر آن محیطی سنتی ساخته می شود. این رستوران ها معمولا دارای دو فضای مجزای بیرونی و درونی هستند که فضای بیرونی در تابستان ها و فضای درونی، در زمستان ها کاربرد دارند. هنگام گرمی هوا، مردم در فضای بیرون حضور پیدا می کنند. اصولا فضای خارجی شامل باغچه ها و کرت بندی هایی است. یک حوضچه میان حیاط بیرونی و گلدان های مختلفی که روی موزائیک یا سطح آن را می پوشاند و بعضا آب نمایی که درون آن خودنمایی می کند. حوضچه های شش ضلعی با موزائیک ها یا سنگ های طبیعی، بوی تازگی و طراوت را به مشام می رسانند. دکوراسیون فضای اندرونی نیز اصولا فضایی گرم با دکوراسیون داخلی به رنگ طیف آبی ها یا قهوه ای، شکلاتی هاست. دیوارهایی پوشیده با موزائیک های ریز یا آجرهای ریز . سقف این رستوران ها اصولا به شکل طاق های گنبدی است و اکسسوری های داخلی، مانند نگاره ها، عکس ها، حوضچه و حتی سماور و استکان نعلبکی ها، به شکل سنتی در نظر گرفته شده است. در این دو فضای درونی و بیرونی، گل های گیاهان، نقش اول را در معماری وطراحی رستوران سنتیایفا می کنند واصولا سرسبزی بسیار در این گونه محیط ها بسیار مرسوم است.
پنجره های درونی بیشتر به شکل پنجره های مشبک رنگی یا چوبی یا خشتی است و میزها و صندلی ها و تخت ها نیز همگی از جنس چوب با پوشش گلیم و قالیچه است. بعضا در برخی سفره خانه ها بر روی دیوار، نقش و عکس هایی از حکایات شاهنامه نیز نقاشی شده است. فضای سنتی، بهترین فضا برای رسیدن به آرامش است. گاها دکوراسیون داخلی رستوران های سنتی با وسایل تزیینی چون نگاره ها ، دیوارکوب های سنتی ، آویزهای دستی و . چیدمان می شوند . فضای سنتی ، رنگ خاک و کاهگل ، بوی خاطره ها را زنده می کند و فضایی لذت بخش ایجاد می کند.